Open source-model moet risicogedrag bij online gokken herkennen

Onderzoekers van de Universiteit van Amsterdam (UvA) hebben een open source-algoritme ontwikkeld waarmee risicogedrag bij online gokken kan worden ingeschat. Het model is gebaseerd op het daadwerkelijke speelgedrag van spelers en moet onder meer de Kansspelautoriteit (Ksa) helpen bij het toezicht op de zorgplicht van online casino’s.

Het model werd op 18 augustus 2026 openbaar gemaakt en is ontwikkeld door promovendus Charles de Leau, samen met UvA-hoogleraren Reinout Wiers en Johan Bollen. Het onderzoek werd gefinancierd vanuit het Verslavingspreventiefonds van de Ksa.

Model getraind met data van 13 online casino’s

Voor het onderzoek kregen de onderzoekers toegang tot speelgegevens van spelers bij dertien Nederlandse online casino’s. Daarbij werden alle inzetten over een periode van twee jaar, van 30 juli 2023 tot en met 30 juli 2025, meegenomen.

Het algoritme kijkt onder andere naar inzetpatronen, de frequentie en tijdstippen waarop iemand gokt en de manier waarop spelers reageren op winsten en verliezen.

Volgens de UvA biedt het open source-karakter een belangrijk voordeel. De code en methodiek zijn openbaar, waardoor onderzoekers en toezichthouders kunnen controleren hoe het model werkt. De Ksa zou het model bijvoorbeeld kunnen gebruiken als onafhankelijk referentiekader naast de systemen die online casino’s zelf gebruiken.

De onderzoekers zetten hun model daarbij nadrukkelijk af tegen commerciële systemen. Volgens de UvA zijn bestaande analysetools veelal ontwikkeld door of in samenwerking met online casino’s, terwijl het nieuwe model onafhankelijk van commerciële belangen is ontwikkeld.

VNLOK voorzitter plaatst kanttekeningen

Björn Fuchs, CEO van Fair Play Online en voorzitter van branchevereniging VNLOK, is positief over onderzoek naar nieuwe mogelijkheden voor spelersbescherming, maar plaatst stevige kanttekeningen bij de manier waarop het UvA-model wordt gepresenteerd.

Volgens Fuchs voorspelt het algoritme namelijk niet rechtstreeks of iemand problematisch of risicovol gaat gokken. Het model voorspelt hoe waarschijnlijk het is dat een speler zich in de daaropvolgende maand vrijwillig tijdelijk of voor onbepaalde tijd uitsluit van gokken. Zelfuitsluiting wordt vervolgens als aanwijzing voor risicovol speelgedrag gebruikt.

Fuchs wijst er daarnaast op dat het model relatief veel fout-positieve signalen geeft. Volgens hem zijn ongeveer zeven van de acht signalen vals positief. Dat betekent volgens Fuchs niet dat het model waardeloos is, maar wel dat voorzichtig moet worden omgegaan met conclusies over de voorspellende waarde ervan.

Ook verzet hij zich tegen de tegenstelling tussen het onafhankelijke UvA-model en commerciële systemen zoals Neccton en Mindway AI. Dergelijke systemen hebben volgens hem eveneens een stevige wetenschappelijke basis en zijn gedurende meerdere jaren in de praktijk ontwikkeld en verbeterd.

Analyse DutchGamblers: open source betekent niet automatisch beter

DutchGamblers vindt het positief dat er onafhankelijk onderzoek wordt gedaan naar risicogedrag bij online gokken. Hoe meer kennis beschikbaar komt over de manier waarop problematisch speelgedrag vroegtijdig kan worden herkend, hoe beter. Ook de keuze om de methodiek openbaar beschikbaar te stellen kan waardevol zijn voor onderzoekers, toezichthouders en vergunninghouders.

Tegelijkertijd gaat het wat ons betreft een stap te ver om te suggereren dat een open source-model zonder commercieel belang daardoor automatisch beter of betrouwbaarder is dan commerciële modellen.

Bedrijven die dergelijke systemen ontwikkelen, werken soms al jarenlang met data uit de online kansspelsector. Zij beschikken niet alleen over technische en wetenschappelijke kennis, maar hebben ook uitgebreide praktijkervaring met de toepassing en verdere ontwikkeling van hun modellen. Het feit dat hier commerciële belangen mee gemoeid zijn, maakt de onderliggende kennis of technologie niet automatisch minder waardevol.

Uiteindelijk zou niet de vraag centraal moeten staan wie een model heeft ontwikkeld, maar vooral hoe goed het model daadwerkelijk werkt. Daarbij zijn zaken als voorspellende waarde, foutmarges, wetenschappelijke validatie en resultaten in de praktijk belangrijker dan het label ‘open source’ of ‘commercieel’.

Juist bij een onderwerp als spelersbescherming is voorzichtigheid belangrijk. Algoritmes kunnen een waardevol hulpmiddel zijn, maar verkeerde signalen kunnen eveneens gevolgen hebben voor spelers en aanbieders. Dutch Gamblers hoopt daarom dat zowel de Kansspelautoriteit als de wetgever nieuwe modellen kritisch en zorgvuldig beoordeelt voordat hier verstrekkende conclusies of beleidskeuzes aan worden verbonden.

Het UvA-onderzoek is daarmee vooral een interessante nieuwe toevoeging aan het bestaande instrumentarium. Niet noodzakelijk een vervanging van de modellen die binnen de online kansspelsector al jarenlang worden gebruikt.