SP en ChristenUnie presenteren initiatiefwet om online gokmarkt verder in te perken

Elke legale goksite van Nederland opereert binnen de kaders die de overheid stelt, maar die kaders staan opnieuw ter discussie. Op 12 maart 2026 kondigden SP en ChristenUnie een initiatiefwetsvoorstel aan dat online gokken verder aan banden moet leggen. Aanleiding is de conclusie van beide partijen dat de legalisering van de online gokmarkt in 2021 niet heeft geleid tot minder gokschade. Maar juist tot een sterke toename van het aantal gokkers en gerelateerde problemen.

SP en ChristenUnie komen met initiatiefwet tegen online gokken

Het initiatiefwetsvoorstel heeft als doel spelers beter te beschermen tegen de risico’s van online gokken. SP en ChristenUnie stellen vast dat de online gokmarkt, die in oktober 2021 werd geopend, een explosieve groei heeft doorgemaakt. Naar schatting kwamen er volgens de partijen sindsdien zo’n 450.000 nieuwe gokkers bij. 

ChristenUnie-fractievoorzitter Mirjam Bikker benadrukt dat online gokken steeds gewoner is geworden. Zij wijst erop dat gokreclames alomtegenwoordig zijn in winkelstraten en dat de smartphone gokken op elk moment van de dag toegankelijk maakt. De partijen constateren dat de verwachting bij legalisering, dat spelers van illegaal naar legaal aanbod zouden verschuiven, in de praktijk niet is uitgekomen. In plaats van kanalisatie was er sprake van een algehele marktgroei.

Zorgen over gokverslaving staan centraal in het voorstel. Beide partijen wijzen erop dat gokverslaafden regelmatig in ernstige financiële problemen terechtkomen, relaties verliezen en soms hun baan of woning kwijtraken. In extreme gevallen zijn zelfs gevallen van zelfdoding bekend. Tegelijkertijd blijkt uit een evaluatie van het WODC dat de huidige handhaving tekortschiet: er worden weinig sancties opgelegd en de maximale boetes zijn onvoldoende afschrikwekkend.

Welke maatregelen stellen de partijen voor?

Het wetsvoorstel bevat vijf concrete maatregelen. Ten eerste worden de boetes voor overtredende gokbedrijven aanzienlijk verhoogd. De maximale vaste boete gaat naar vijf miljoen euro, de maximale omzetgerelateerde boete naar 100 procent van de omzet. Bij herhaalde overtredingen wordt dit maximum nog eens verdubbeld.

Ten tweede wil het voorstel het makkelijker maken om een vergunning te schorsen, ook als er geen sprake is van een procedure gericht op definitieve intrekking. Dit biedt de Kansspelautoriteit een tussentijds handhavingsinstrument bij structurele overtredingen. Daarnaast moeten illegale goksites sneller geblokkeerd kunnen worden. Onder de huidige wetgeving is rechterlijke toetsing vooraf vereist; dit vereiste wil het voorstel schrappen om sneller te kunnen ingrijpen.

Een van de meest vergaande maatregelen is het categorisch verbod op reclame voor online kansspelen. Alle commerciële uitingen voor online gokken worden verboden, met uitsluitend een zeer beperkte uitzondering voor informatieve reclame die spelers naar legaal aanbod verwijst. Tot slot worden verbeteringen aangebracht aan het Centraal register uitsluiting kansspelen (Cruks), het systeem waarmee gokkers zich vrijwillig of onvrijwillig kunnen laten uitsluiten van goksites. De minimale inschrijvingsduur wordt daarin verhoogd van zes naar twaalf maanden.

Expert Analyse van DutchGamblers over initiatiefwet online gokken 2026 CU en SP

Het voorstel van SP en ChristenUnie is niet zonder precedent. In 2024, toen Michel van Nispen nog Kamerlid was voor de SP, werd al een eerder initiatiefwetsvoorstel aangekondigd met grotendeels vergelijkbare maatregelen.

DutchGamblers constateert dat het initiatiefvoorstel voor een deel gelezen kan worden als een herhaling en aanscherping van langdurige politieke standpunten van deze partijen. SP en ChristenUnie zijn al jaren kritisch op de goksector, en het voorstel lijkt mede bedoeld om het thema opnieuw prominent op de politieke agenda te zetten. Dat is politiek begrijpelijk: de maatschappelijke aandacht voor gokverslaving is de afgelopen jaren sterk gegroeid.

Maatschappelijke organisaties zoals de Consumentenbond en verslavingszorginstellingen hebben zich de afgelopen jaren kritisch uitgelaten over de online gokmarkt. Het is te verwachten dat zij de voorgestelde maatregelen in hoofdlijnen zullen ondersteunen, al zal de precieze invulling van een reclameverbod ook in die kringen nader worden gewogen.

Zowel voormalig staatssecretaris Rutte als Kansspelautoriteit tegen reclameverbod

De politieke realiteit in Den Haag is echter weerbarstig. De voormalige staatssecretaris voor kansspelbeleid gaf bij de overdracht van het dossier aan zijn opvolger Claudia van Bruggen al aan dat een volledig verbod op gokreclame zorgvuldig moet worden onderzocht. Ook de voorzitter van de Kansspelautoriteit heeft eerder vraagtekens gezet bij de effectiviteit van een totaalverbod. Een categorisch reclameverbod lijkt daarmee het meest omstreden onderdeel van het voorstel.

Een complicerende factor is de groei van het illegale online gokaanbod. Beleidsmakers houden steeds vaker rekening met het risico dat strengere regulering onbedoeld leidt tot meer uitwijkgedrag naar goksites die buiten het Nederlandse toezicht opereren. Dit gegeven maakt dat de politiek mogelijk terughoudend zal zijn om alle voorgestelde maatregelen integraal over te nemen.

De conclusie van DutchGamblers is dat het voorstel van SP en ChristenUnie een stevig politiek signaal afgeeft richting de goksector. Of alle maatregelen daadwerkelijk in wetgeving zullen worden omgezet, is echter hoogst onzeker. De aankomende politieke discussies, in de Kamer, maar ook in overleg met de Kansspelautoriteit en betrokken ministeries, zullen bepalen in hoeverre de plannen worden afgezwakt, aangepast of in een andere vorm toch doorgevoerd. Vooralsnog lijkt het wetsvoorstel eerder een opening voor debat dan een blauwdruk voor directe wetgeving.